Czy możliwe jest warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności, gdy w trakcie procesu o przestępstwo z art. 178a § 4 k.k., ulegnie zatarciu wcześniejsze skazanie za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.?

Do napisania niniejszego artykułu zachęciło mnie następujące pytanie jednego z czytelników:

Witam, w jednym z państwa artykułów przeczytałem, że ponowna jazda samochodem pod wpływem w praktyce oznacza zazwyczaj bezwzględną karę pozbawienia wolności. Zastanawiam się jednak, czy ewentualne zatarcie uprzedniego skazania za przestępstwo jazdy w stanie nietrzeźwości w trakcie postępowania w nowej sprawie, może w jakiś sposób wpłynąć na złagodzenie kary za to nowe przestępstwo, m.in. czy daje jakiekolwiek szanse na uzyskanie tzw. zawiasów?

Jak wynika z art. 178a § 4 k.k. za prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości pomimo wcześniejszego prawomocnego skazania za to przestępstwo, grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

W świetle powyższego, nie powinno zatem ulegać wątpliwości, iż sprawca działający w warunkach określonych w art. 178a § 4 k.k. naraża się na znacznie poważniejsze konsekwencje prawne, aniżeli osoba niekarana za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.

Co istotne, jak wskazuje praktyka, bardzo rzadko zdarza się, by Prokurator wnosił o skazanie sprawcy tego przestępstwa na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Na gruncie praktyki orzeczniczej można zauważyć tendencję do orzekania przy tego rodzaju sprawach bezwzględnej kary pozbawienia wolności w wymiarze od 6 miesięcy do 1 roku (a więc bez warunkowego zawieszenia jej wykonania). Zasadą jest więc zatem, iż ponowna jazda samochodem w stanie nietrzeźwości wiązać będzie się dla sprawcy z poniesieniem kary bezwzględnego pozbawienia wolności.

Zupełnie odmiennie przedstawia się sytuacja w przypadku sprawcy przestępstwa z art.178a § 1 k.k., który naraża się na na karę grzywny, karę ograniczenia wolności bądź karę pozbawienia wolności do lat 2 (w praktyce będzie to zazwyczaj kara grzywny bądź kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania).

Można zatem zauważyć, iż zatarcie w toku postępowania karnego skazania za poprzednie przestępstwo kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości – (prowadzące do zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu czynu z art. 178a § 4 k.k. na art. 178a § 1 k.k.) rodzi realną szansę uniknięcia przez oskarżonego ponoszenia kary bezwzględnego pozbawienia wolności.

W takiej sytuacji oskarżony lub jego obrońca powinni zwrócić się do Sądu z wnioskiem o zmianę kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu czynu oraz wymierzenie mu na podstawie art. 178a § 1 k.k. kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

Ważne jest przy tym powołanie się na właściwą argumentację. Istotne znaczenie w zakresie wniosku o warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności będą mieć w szczególności:

  • właściwości i warunki osobiste oskarżonego (np. wiek, stan cywilny, sytuacja zawodowa)

  • okoliczności popełnienia przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości (np. stopień stężenia alkoholu w organizmie oskarżonego, pora podróżowania, dystans przebytej drogi).

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Zatracie skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. w trakcie nowego postępowania karnego za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.

Niniejszy artykuł postanowiłam napisać w związku z pytaniem zadanym przez jednego z czytelników bloga. Brzmi ono następująco:

Witam. Proszę o pomoc. Mam kolejną sprawę o jazdę w stanie nietrzeźwości. Wiem, że sytuacja jest na tyle poważna, że grozi mi więzienie. Zastanawiam się jednak, czy to, że za niespełna miesiąc zatrze mi się skazanie za poprzednie przestępstwo prowadzenia samochodu pod wpływem alkoholu, może wpłynąć na moją sytuację ? Czy jest możliwość, aby zmieniono mi w związku z tym treść zarzutu? Słyszałem, że chwila zatarcia skazania ma znaczenie dla nowej sprawy, ale nie bardzo rozumiem na czym to polega. Dodam, że sprawa o ponowną jazdę pod wpływem jeszcze się nie zakończyła, kolejny termin w Sądzie jest za 2 miesiące”.

Chcąc odpowiedzieć na pytanie czytelnika w jednym zdaniu, należałoby wskazać, że zatarcie skazania za poprzednio popełnione przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości, przed uprawomocnieniem się wyroku w sprawie o przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. ma niezwykle istotne znaczenie, w tym sensie, że stanowi podstawę do zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu czynu. Aby jednak lepiej zrozumieć przedmiotowy mechanizm, koniecznym jest omówienie podstawowych kwestii z nim związanych.

Jak zostało wskazane w artykule Kiedy nietrzeźwy kierowca popełnia przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.?  warunkiem skazania sprawcy przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości na podstawie art. 178a § 4 k.k. jest uprzednia karalność za przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k. aktualna w dacie wydania przez Sąd wyroku skazującego.

Uprzednia karalność sprawcy za popełnione wcześniej przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości musi zatem zachodzić:

  • w momencie popełnienia czynu oraz

  • w dacie wydania wyroku skazującego.

W praktyce może dojść do sytuacji, gdy w toku postępowania karnego, tj. po skierowaniu do Sądu aktu oskarżenia o popełnienie przestępstwo z art. 178a § 4 k.k., a przed wydaniem prawomocnego wyroku w sprawie. poprzednia karalność za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. ulegnie zatarciu.

Może pojawić się wówczas pytanie, jak taka okoliczność wpływa na sytuację procesową sprawcy oskarżonego o ponowne prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.

Stwierdzić należy, że bez wątpienia, zatarcie skazania za uprzednie przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. w toku postępowania o przestępstwo z art 178a § 4 k.k. ma fundamentalne znaczenie dla oskarżonego, bowiem daje podstawy do zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego mu czynu, z § 4 na § 1 art. 178a k.k. , co z kolei wpływa na złagodzenie grożącej mu odpowiedzialności karnej.

Trzeba bowiem mieć na uwadze, że osoba, która ponownie wsiadła za kierownicę samochodu pod wpływem alkoholu, naraża się na znacznie poważniejsze sankcje karne, aniżeli osoba, której taka sytuacja przytrafiła się po raz pierwszy.

Popełnienie przestępstwa kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości przez osobę nie karaną dotąd za to przestępstwo jest bowiem zagrożone, zgodnie z art. 178a § 1 k.k., karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności do lat 2. Co istotne, jak wskazuje praktyka, bardzo rzadko zdarza się, by Prokurator wnosił o skazanie sprawcy tego przestępstwa na karę bezwzględnego pozbawienia wolności.

Inaczej rzecz ma się w przypadku ponownego popełnienia przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości. Sprawca tego przestępstwa naraża się na surowszą odpowiedzialność karą tj. na karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Z mojej praktyki zawodowej wynika, że w takich przypadkach Prokuratorzy żądają wymierzenia oskarżonemu kary od 6 miesięcy do 1 roku bezwzględnej kary pozbawienia wolności.

Co więcej, zgodnie z art. 42 § 3 k.k. (w brzmieniu po nowelizacji Kodeksu karnego, która weszła w życie z dniem 18 maja 2015 r.) Sąd orzeka wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.

Dodatkowo, zgodnie z nowym stanem prawnym w przypadku skazania sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Sąd orzeka wobec niego obligatoryjnie obowiązek uiszczenia świadczenia pieniężnego w wysokości co najmniej 10.000 zł. Kwota maksymalna, jaką Sąd może wymierzyć, wynosi natomiast 60.000 zł (więcej na ten temat w artykule: Jaka kara grozi za popełnienie przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 4 k.k.)

W świetle powyższego, nie powinno ulegać wątpliwości, iż będąca konsekwencją zatarcia uprzedniego skazania w toku postępowania, zmiana kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu czynu z art 178a § 4 k.k. na art. 178a§ 1 k.k. niesie dla niego szereg korzyści w sferze prawno-karnej.

Warto w tym miejscu zauważyć, iż Sąd może dokonać zmiany kwalifikacji prawnej czynu z urzędu (z własnej inicjatywy) bądź też na wniosek oskarżonego, który uzasadni swoje stanowisko powołując się na aktualną Kartę Karną, w której nie będzie już figurować skazanie za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Więcej na ten temat w artykule: Co może zrobić zrobić oskarżony w przypadku, gdy w trakcie toczącego się postępowania ulegnie zatarciu skazanie z art. 178a § 1 k.k.?

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czy w przypadku skazania za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. Sąd obligatoryjnie zarządza warunkowo zawieszoną karę za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. ?

Do napisania niniejszego artykułu skłoniło mnie pytanie jednego z czytelników. Brzmi ono następująco:

Witam, ponad rok temu zostałem skazany za jazdę w stanie nietrzeźwości. Dostałem za to karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 1 roku. Niestety, w okresie próby wszedłem w konflikt z prawem ponownie prowadząc samochód w stanie nietrzeźwości. Mam postawiony zarzut z art. 178a par. 4 k.k., sprawa jest już w sądzie. Czy wyrok skazujący w nowej sprawie spowoduje odwieszenie zawiasów za poprzednie przestępstwo? Nie chcę iść do więzienia, ale boje się, że w takiej sytuacji to nieuniknione „.

Zauważyć należy, że na powyższe pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. W praktyce wszystko zależeć będzie od okoliczności faktycznych danej sprawy.

Zgodnie z art. 178a § 1 k.k., popełnienie przestępstwa kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości przez osobę niekaraną dotąd za to przestępstwo jest zagrożone, karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności do lat 2.

Sprawcy, który ponownie popełnienia przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości, grozi natomiast kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Należy mieć jednak na uwadze, że to nie wszystkie możliwe konsekwencje prawno-karne, jakie może ponieść sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k.

Może bowiem zdarzyć sie tak, że sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. za poprzednie przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości został skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

W takiej sytuacji, pojawić się może pytanie czy wobec skazania za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. Sąd „odwiesi” skazanemu orzeczoną wcześniej w zawieszeniu karę pozbawienia wolności.

Kluczowe znaczenie w omawianej materii ma art. 75 k.k. regulujący przesłanki zarządzenia wykonania kary.

Zgodnie z § 1 powołanego artykułu: Sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania”.

Przenosząc powyższe na grunt sytuacji opisanej przez czytelnika, zauważyć należy, że Sąd zarządzi mu warunkowo zawieszoną karę pozbawienia wolności, tylko wówczas gdy za czyn z art. 178a § 4 k.k. zostanie on prawomocnie skazany na karę bezwzględnego pozbawienia wolności.

Należy mieć przy tym na uwadze, iż w tego typu sytuacjach tj. przy ponownym prowadzeniu samochodu w stanie nietrzeźwości przez osobę która uprzednio została prawomocnie skazana na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. – co do zasady Sąd orzeknie wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. karę bezwzględnego pozbawienia wolności – co w konsekwencji doprowadzi do „odwieszenia” warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności za pierwsze przestępstwo.

Podkreślić w tym miejscu warto, iż szczególnych wypadkach Sąd może w oparciu o przepis art. 37a k.k. orzec wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. (który popełnił przestępstwo w okresie próby) zamiast kary bezwzględnego pozbawienia wolności karę grzywny bądź karę ograniczenia wolności (więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Czy w przypadku popełnienia przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Sąd zawsze orzeka karę bezwzględnego pozbawienia wolności?).

W przypadku natomiast, gdy sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. zostanie skazany prawomocnie na inną karę niż kara bezwzględnego pozbawienia wolności (np. karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania), wówczas Sąd będzie mógł fakultatywnie (a nie obowiązkowo), zarządzić mu warunkowo zawieszoną karę pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Sytuację tą reguluje art. 75 § 2 k.k. zgodnie z którym : „Sąd może zarządzić wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne przestępstwo niż określone w § 1, albo jeżeli uchyla się od uiszczenia grzywny, od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych, środków kompensacyjnych lub przepadku”.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Kiedy nietrzeźwy kierowca popełnia przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.?

Niniejszy artykuł postanowiłam napisać pod wpływem zapytania skierowanego przez jednego z czytelników:

„Co w praktyce decyduje o tym, czy mamy do czynienia z par. 4 czy par. 1 art. 178a k.k. Wiem, że w przepisie par. 4 jest mowa o prawomocnym skazaniu za jazdę pod wpływem, ale zastanawiam się, czy chodzi o skazanie kiedykolwiek wcześniej, czy w jakimś konkretnym przedziale czasowym i czy ewentualne zatarcie tego skazania może zmienić sytuację oskarżonego o przestępstwo ponownego prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości?”

Jak wynika wprost z przepisów ustawy, odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. podlega sprawca przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości, który był już uprzednio skazany prawomocnie za to przestępstwo.

Warunkiem skazania sprawcy przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości na podstawie art. 178a § 4 k.k. jest zatem uprzednia karalność za przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości aktualna w dacie wydania przez Sąd wyroku skazującego.

Oznacza to, że odpowiedzialności karnej z art. 178a § 4 k.k. nie podlega nietrzeźwy kierowca, skazany co prawda uprzednio za to przestępstwo, jeżeli zatarcie przestępstwa nastąpiło przed datą wydania wyroku przez Sąd (tzn. w toku postępowania karnego w nowej sprawie).

Należy przy tym wskazać, że zgodnie z art. 107 § 1 k.k. w razie skazania na karę pozbawienia wolności o której mowa w art. 32 pkt 3 (od miesiąca do 15 lat) bądź karę 25 lat pozbawienia zatarcie skazania następuje z upływem 10 lat od jej wykonania , darowania lub przedawnienia jej wykonania, przy czym w myśl § 2 cytowanego przepisu, na wniosek skazanego Sąd może zarządzić zatarcie skazania już po upływie 5 lat (jeżeli skazany w tym okresie przestrzegał porządku prawnego, a wymierzona kara pozbawienia wolności nie przekraczała 3 lat).

Jak wynika natomiast z art. 107 § 4 i 4a k.k. w przypadku skazania na karę ograniczenia wolności zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem 3 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania, a w przypadku skazania na karę grzywny z upływem roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.

Ponadto, co istotne, jeżeli wobec sprawcy przestępstwa orzeczono środek karny (np. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych), przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem jego wykonania .

Z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe – w praktyce oznacza to, że informacja o wyroku skazującym jest wykreślana z Krajowego Rejestru Karnego, a skazany przestaje być, w świetle prawa, osobą karaną.

Warto w tym miejscu posłużyć się przykładem:

Jan Kowalski w dniu 10 marca 2015 r. kierował samochodem w stanie nietrzeźwości. Prawomocnym wyrokiem z dnia 8 lipca 2015 r. Sąd uznał Jana Kowalskiego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i za to orzekł wobec niego karę grzywny w wymiarze 20 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 50 zł oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Jan Kowalski zapłacił orzeczoną karę grzywny w dniu 25 sierpnia 2015 r. ( okres na jaki orzeczono względem niego zakaz prowadzenia pojazdów upłynął – przy zaliczeniu na jego poczet okresu rzeczywistego pozbawienia prawa jazdy- w dniu 10 marca 2016 r. ) 11 kwietnia 2016 r. Jan Kowalski ponownie prowadził samochód w w stanie nietrzeźwości. W związku z tym, Prokurator skierował przeciwko Janowi Kowalskiemu akt oskarżenia o przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.

Jan Kowalski poniesie odpowiedzialność za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k., jeżeli wyrok w jego sprawie zapadnie przed dniem 25 sierpnia 2016 r. (wówczas nie upłynie jeszcze rok od momentu wykonania przez niego kary grzywny, a zatem nie zatrze się skazanie za uprzednio popełnione przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości. Jeżeli zaś Sąd będzie wyrokował w sprawie Jana Kowalskiego np. w dniu 1 grudnia 2016 r., wówczas nastąpi już zatarcie skazania za poprzednie przestępstwo, w związku z czym Sąd winien dokonać zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego mu czynu z art. 178a § 4 k.k. na art. 178a § 1 k.k.

Warto mieć na uwadze, że sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. , naraża się na znacznie poważniejsze sankcje karne, aniżeli osoba, której taka sytuacja przytrafiła się po raz pierwszy. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu, sprawcy, który ponownie dopuszcza się przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Pragnę przy tym wskazać, że z mojego doświadczenia zawodowego wynika, że w takich przypadkach Prokuratorzy żądają wymierzenia oskarżonemu kary od 6 miesięcy do 1 roku bezwzględnej kary pozbawienia wolności.

Nawiązując zatem do pytania skierowanego przez czytelnika, stwierdzić należy jednoznacznie, iż dla zakwalifikowania czynu oskarżonego jako przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. konieczne jest ustalenie, iż w jego Karcie Karnej widnieje skazanie za przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości. W sytuacji zaś, gdy w toku postępowania o przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. skazanie to ulegnie zatarciu, wówczas jest to podstawa do zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu czynu z art. 178a § 4 k.k. na art. 178a § 1 k.k.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czy popełnienie przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. zawsze oznaczać będzie dla jego sprawcy orzeczenie kary bezwzględnego pozbawienia wolności?

Do napisania niniejszego artykułu skłoniło mnie pytanie z jakim zwrócił się do mnie jeden z czytelników:

Witam. Proszę o pomoc. Mam zarzut z art. 178a § 4 k.k. W rozmowie z prokuratorem dowiedziałem się, że najprawdopodobniej grozi mi kara więzienia. Na chwilę obecną prokurator żąda 6 miesięcy, ale niewykluczone że w trakcie procesu będzie wnosić o surowszą karę. Chciałbym wiedzieć, czy istnieje jakakolwiek szansa na to, abym nie dostał kary bezwzględnej? Czy zawsze przy ponownym prowadzeniu samochodu s tanie nietrzeźwości Sąd musi orzec karę bezwzględnego pozbawienia wolności?”.

Zauważyć należy, że sprawca działający w warunkach określonych w art. 178a § 4 k.k. naraża się na znacznie poważniejsze konsekwencje prawne, aniżeli osoba niekarana za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.

Jak wynika bowiem z treści art. 178a § 4 k.k. za prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości pomimo wcześniejszego prawomocnego skazania za to przestępstwo, grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

W tym miejscu może pojawić się pytanie, czy w związku z tak wyznaczonym zagrożeniem ustawowym za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k., jego sprawca w każdym przypadku zostanie skazany na karę bezwzględnego pozbawienia wolności.

Odpowiedź na powyższe pytanie nie jest jednoznaczna i zależeć będzie od szeregu czynników, w tym przede wszystkim od tego, na jaką karę sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. był uprzednio skazany. W tym zakresie wskazać można na dwie możliwości:

1. W sytuacji, gdy za poprzednio popełnione przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości sprawca przestępstwa został skazany na karę grzywny, bądź karę ograniczenia wolności, wówczas co do zasady za nowe przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. Sąd będzie mógł orzec wobec niego karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania – o ile uzna, że w sprawie zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek”.

Należy przy tym podkreślić, iż w obowiązującym stanie prawnym, Sąd ma możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, tylko wówczas, gdy orzeczona względem sprawcy przestępstwa kara pozbawienia wolności nie przekracza roku (wynika to wprost z art. 69 § 1 k.k.).

2. Zupełnie odmiennie przedstawiać się będzie sytuacja sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k., który uprzednio był skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Otóż, jak wynika z art. 69 § 1 k.k., Sąd ma możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, wyłącznie w stosunku do sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności.

Powyższe, oznacza więc, że wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k., skazanego uprzednio za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania Sąd orzeknie karę bezwzględnego pozbawienia wolności w wymiarze od 3 miesięcy do 5 lat.

Na uwagę zasługuje fakt, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, nawet w stosunku do sprawcy skazanego już wcześniej na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, istnieje możliwość, aby nie wymierzać mu kary bezwzględnego pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.
W tym zakresie „furtkę” stanowi art. 37 a k.k., który dopuszcza możliwość orzeczenia zamiast kary pozbawienia wolności, karę grzywny bądź ograniczenia wolności. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Czy w przypadku popełnienia przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Sąd zawsze orzeka karę bezwzględnego pozbawienia wolności?

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czy ponowne popełnienie przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. zawsze oznacza orzeczenie przez Sąd kary bezwzględnego pozbawienia wolności?

Niniejszy artykuł został zainspirowany następującym pytaniem jednej z czytelniczek:

Witam, mój mąż ma kolejną sprawę o przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. Za poprzednią został skazany na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 3 lata. Czy w jego wypadku istnieje jakakolwiek możliwość, aby uniknąć kary więzienia? Czy Sąd będzie musiał wymierzyć mu karę bezwzględnego pozbawienia wolności?”

Osoba, która będąc już uprzednio prawomocnie skazana za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości ponownie wsiada nietrzeźwa za kierownicę samochodu (art. 178a § 4 k.k.) naraża się na odpowiedzialność karną w postaci kary pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Jak zostało już wskazane w artykule: Czy popełnienie przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. zawsze oznaczać będzie dla jego sprawcy orzeczenie kary bezwzględnego pozbawienia wolności? o tym jaką karę poniesie sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k., w praktyce będzie decydować przede wszystkim rodzaj kary na którą był on uprzednio skazany za przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k.

Należy bowiem zauważyć, że przepis art. 69 § 1 k.k. w brzmieniu po nowelizacji z dnia 20 lutego 2015 r. (regulujący instytucję warunkowego zawieszenia wykonania kary) stanowi wprost, iż: „Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa „.

Jednocześnie z § 2 powołanego przepisu wynika, iż w stosunku do sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary, wyłącznie w „szczególnie uzasadnionych wypadkach„.

Powyższe nakazuje zatem przyjęcie, iż co do zasady, w sytuacji gdy za poprzednio popełnione przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości sprawca przestępstwa został skazany na karę grzywny, bądź karę ograniczenia wolności, wówczas za nowe przestępstwo z art. 187a § 4 k.k. będzie można orzec wobec niego karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania – o ile uzna, że w sprawie zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek”.

W sytuacji zaś, gdy sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k., skazany był uprzednio na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania Sąd – co do zasady – orzeknie wobec niego karę bezwzględnego pozbawienia wolności w wymiarze od 3 miesięcy do 5 lat.

Opisaną powyżej sytuację, tj. gdy sprawca, który był już uprzednio prawomocnie skazany za przestępstwo z art. 178 a § 1 k.k. ponownie popełnia przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości tzn. przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. należy odróżnić od sytuacji, w której sprawca skazany za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. po raz kolejny wsiada za kierownicę w stanie nietrzeźwości. W takim bowiem przypadku, działa on już w warunkach recydywy, gdyż popełnia przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. po raz drugi.

W kontekście opisanych powyżej okoliczności, stwierdzić więc należy, iż wobec nietrzeźwego kierowcy działającego w warunkach recydywy Sąd orzeknie karę bezwzględnego pozbawienie wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Skoro bowiem przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. zagrożone jest wyłącznie karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat, sprawca, który dopuszcza się tego przestępstwa po raz drugi, uprzednio poniósł albo karę bezwzględnego pozbawienia wolności, albo karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. W takiej natomiast sytuacji, tj. gdy sprawca w czasie popełnienia przestępstwa był skazany na karę pozbawienia wolności, Sąd nie może co do zasady warunkowo zawiesić orzeczoną wobec niego karę.

Muszę jednak dodać, iż nie przez przypadek posługuję się zwrotem „co do zasady”. Otóż, obowiązujące przepisy prawa, nawet w stosunku do sprawcy skazanego już uprzednio na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, dopuszczają możliwość nie orzekania wobec niego kary bezwzględnego pozbawienia wolności za popełnione ponownie przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.

Otóż art. 37 a k.k., dopuszcza możliwość orzeczenia zamiast kary pozbawienia wolności, karę grzywny bądź ograniczenia wolności. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Czy w przypadku popełnienia przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Sąd zawsze orzeka karę bezwzględnego pozbawienia wolności?

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Co może zrobić zrobić oskarżony w przypadku, gdy w trakcie toczącego się postępowania ulegnie zatarciu skazanie z art. 178a § 1 k.k.?

Niniejszy artykuł został zainspirowany następującym pytaniem jednego z czytelników:

Witam, mój problem dotyczy sprawy o ponowne prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości. Otóż zgodnie z moimi obliczeniami skazanie za poprzednie przestępstwo zatarło się kilka dni temu. Czy zmienia to w jakikolwiek sposób moją sytuację, gdy sprawa o nowe przestępstwo jest już w Sądzie? Czy można mi jeszcze zmienić zarzut z par. 4 na par. 1 178a k.k.? Jeśli tak, to czy Sąd zrobi to samodzielnie, czy muszę się o to oficjalnie zwrócić ( w jaki sposób mogę to zrobić)? Bardzo prosze o pomoc.”

Jak zostało już wskazane w artykule: Zatracie skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. w trakcie nowego postępowania karnego za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. w praktyce może pojawić się sytuacja, gdy uprzednia karalność za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. ulegnie zatarciu w toku postępowania karnego, tzn. po wpłynięciu do Sądu aktu oskarżenia o popełnienie przestępstwa z art. 178a § 4 k.k., ale przed wydaniem prawomocnego wyroku w sprawie.

Konsekwencją powyższego jest konieczność zmiany kwalifikacji prawnej czynu, z § 4 na § 1 art. 178a k.k., która stwarza dla oskarżonego korzystniejszą sytuację procesową (odpowiedzialność karna na podstawie art. 178a § 4 k.k. jest znacznie surowsza aniżeli na podstawie art. 178a § 1 k.k.)

Co do zasady, Sąd rozpoznający sprawę, powinien z urzędu badać stan faktyczny sprawy pod kątem istnienia przesłanek z art. 178 a § 4 k.k., a zatem istnienia uprzedniej karalności oskarżonego za przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości.

W praktyce, polega to na tym, że Sąd zwraca się do Krajowego Rejestru Sądowego z zapytaniem o udzielenie informacji na temat karalności oskarżonego (tj. jego Karty Karnej).

Trzeba mieć jednak przy tym na uwadze, iż co do zasady aktualizacja danych o Karcie Karnej następuje co 6 miesięcy, tj. dopiero po upływie 6 miesięcy od uzyskania informacji na temat karalności oskarżonego, Sąd zwraca się z nowym zapytaniem o karalność. Oznacza to, że Sąd może wyrokować na podstawie danych z Karty Karnej oskarżonego, przedstawionych nie wcześniej, niż na 6 miesięcy przed wydaniem wyroku.

Tymczasem w praktyce, może zdarzyć się tak, że zatarcie skazania nastąpi w niedługim czasie przed wydaniem wyroku, np. na kilka tygodni, czy dni przed wyrokowaniem.

Warto zatem, aby oskarżony lub jego obrońca monitorowali moment, w którym zatrze się skazanie za poprzednie przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości. W tym miejscu wskazać należy, iż jak wskazuje praktyka orzecznicza, za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Sądy orzekają karę grzywny bądź karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (rzadziej orzekana jest kara ograniczenia wolności – zazwyczaj ma to miejsce w przypadku osób bezrobotnych, wobec których orzekanie kary grzywny jest niecelowe).

W obecnym stanie prawnym, zgodnie z art. 107 § 4a k.k. zatarcie skazania na karę grzywny następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.

W myśl zaś art. 76 § 1 k.k. skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby (który wynosi od roku do 3 lat).

Należy przy tym zauważyć, że jeżeli wobec sprawcy przestępstwa orzeczono środek karny (np. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych), przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem jego wykonania .

Ponadto co istotne, jak wynika z treści art. 108 k.k. zatarcie wszystkich skazań następuje jednocześnie. Oznacza to, że jeśli w karcie karnej sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. widniałyby przestępstwa, które podlegałyby zatarciu później niż skazanie za jazdę w stanie nietrzeźwości, to zatarcie przestępstwa z art. 178a par. 1 k.k. mogłoby nastąpić dopiero po upływie terminu zatarcia pozostałych czynów.

Podsumowując – w kontekście pytania zadanego przez czytelnika – stwierdzić należy, iż oskarżony lub jego obrońca mając wiedzę na temat zatarcia skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. – w toku postępowania o przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. – powinni wystąpić do Sądu z wnioskiem o zmianę kwalifikacji prawnej zarzucanego czynu z art. 178a § 4 k.k. na art. 178a § 1 k.k. powołując się przy tym na aktualną Kartę Karną oskarżonego (uzyskaną z Krajowego Rejestru Karnego).

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czy w przypadku popełnienia przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Sąd zawsze orzeka karę bezwzględnego pozbawienia wolności?

Niniejszy artykuł postanowiłam napisać w związku z pytaniem skierowanym przez jednego z czytelników bloga. Brzmi ono następująco:

Proszę o pomoc. W jednym z artykułów przeczytałam, że nawet w przypadku ponownego prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości, istnieje szansa aby uniknąć kary bezwzględnego pozbawienia wolności. Chciałabym się dowiedzieć na czym konkretnie to polega, co trzeba zrobić i na jakie okoliczności się powołać.

Za przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości, w sytuacji uprzedniego prawomocnego skazania za to przestępstwo, grozi sankcja karna w postaci kary pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Jak była już mowa w innych artykułach (m.in. Czy ponowne popełnienie przestępstwa z  art. 178a § 4 k.k. zawsze oznacza orzeczenie  przez Sąd kary bezwzględnego pozbawienia wolności?), w praktyce to, jaką karę poniesie sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. (tj. karę bezwzględnego pozbawienia wolności, czy też karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania) zależeć będzie od okoliczności faktycznych danej sprawy, wśród których decydujące znaczenie będzie miał przede wszystkim rodzaj kary, na którą sprawca ten był już uprzednio prawomocnie skazany.

Zasadą jest, iż sprawca, skazany już na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, nie będzie mógł liczyć na warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.

Co więcej, należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 69 § 2 k.k. warunkowe zawieszenie wykonania kary wobec sprawcy występku z art. 178a § 4 k.k. może mieć miejsce wyłącznie „w szczególnie uzasadnionych wypadkach”, co oznacza, że w przypadku tego rodzaju przestępstw zasadą jest orzekanie przez Sąd kary bezwzględnego pozbawienia wolności.

W związku z powyższym, należałoby więc dojść do przekonania, że osoba która ponownie wsiada nietrzeźwa za kierownicę samochodu musi przygotować się na to, że za swój czyn trafi do więzienia.

Zauważyć jednak należy, iż ustawa karna przewiduje pewną „furtkę” dająca szansę na uniknięcie ponoszenia tak surowej represji karnej.

Mowa tutaj o art. 37a k.k. zgodnie z którym: Jeżeli ustawa przewiduje zagrożenie karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 8 lat, można zamiast tej kary orzec grzywnę albo karę ograniczenia wolności, o której mowa w art. 34 § 1a pkt 1, 2 lub 4″.

Warto zauważyć, że powołany przepis został wprowadzony do Kodeksu karnego w wyniku nowelizacji z dnia 1 lipca 2015r.

Jak wskazano w uzasadnieniu rządowego projektu kodeksu karnego, rolą powołanego przepisu jest przekształcenie pojawiających się sankcji jednorodnych (np. wyłącznie kara pozbawienia wolności) w sankcje alternatywne np. kara grzywny, ograniczenia wolności lub kara pozbawienia wolności), przewidując możliwość orzeczenia grzywny lub kary ograniczenia wolności, jeżeli nie przewiduje tego przepis prawa karnego. Z drugiej strony przepis ten stanowi dyrektywę sądowego wymiaru kary, która skłania sądy do orzekania zamiast kary pozbawienia wolności kar wolnościowych.

Zauważyć należy, że dyspozycja zawarta w art. 37a k.k. ma charakter fakultatywny, co oznacza, że Sąd może, ale nie ma obowiązku zastosowania tego przepisu w konkretnej sprawie.

W praktyce zatem, aby Sąd rozważył możliwość zastosowania tego rodzaju rozwiązania prawnego, a więc orzeczenia kary grzywny albo ograniczenia wolności zamiast kary pozbawienia wolności, muszą pojawić się mocne i sensowne argumenty, których wykazanie należeć będzie do sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. bądź jego obrońcy.

W tym celu, warto jeszcze przed wyznaczonym terminem rozprawy skierować do Sądu pisemny wniosek o wymierzenie oskarżonemu o przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. kary grzywny bądź kary ograniczenia wolności w oparciu o przepis art. 37a k.k.

W ramach przedmiotowego wniosku powołać należy się na konkretne okoliczności przemawiające za zaniechaniem przez Sąd orzekania wobec oskarżonego kary bezwzględnego pozbawienia wolności, a zamiast tego wymierzenie mu kary nieizolacyjnej, tj. kary grzywny bądź ograniczenia wolności.

W tym zakresie istotne znaczenie mogą mieć nie tylko okoliczności zdarzenia (np. pora popełnienia przestępstwa, stan nietrzeźwości oskarżonego), ale także. okoliczności dotyczące sytuacji osobistej oskarżonego, przykładowo fakt, iż jest on jedynym żywicielem rodziny, a zatem jego umieszczenie w zakładzie karnym skutkować będzie pozbawieniem jego najbliższych środków do życia.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Prowadzenie skutera w stanie nietrzeźwości a wyłączenie spod zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B, C oraz C+E prawa jazdy

Do napisania niniejszego artykułu skłoniło mnie następujące pytanie czytelnika:

Witam. Czy w sytuacji gdy postawiono mi zarzut prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (prowadziłem skuter) istnieje możliwość, aby starać się o to by Sąd wyłączył spod zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych inne posiadane przeze mnie kat. prawa jazdy? Zależy mi w szczególności na tym, aby zachować uprawnienia kat. B. Proszę o radę„.

Na powyższe pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej, tj. w świetle obowiązujących przepisów ustawy karnej istnieje obiektywna możliwość wyłączenia spod zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonej kategorii prawa jazdy.

W praktyce jednak, czy i w stosunku do jakich kategorii prawa jazdy Sąd zdecyduje się na tego typu rozwiązanie determinowane jest wieloma okolicznościami, co oznacza, że pomimo iż odstąpienie od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych niektórych kategorii posiadanych przez oskarżonego jest możliwe, nie zawsze będzie miało to miejsce w praktyce.

Rozpocząć należy od tego, iż w przypadku wydania wyroku skazującego w stosunku do sprawcy przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości z art. 178 a § 1 k.k. orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych – w myśl art. 42 § 2 k.k. – jest obligatoryjne.

Warto przy tym podkreślić, iż zgodnie z nowelizacją Kodeksu karnego, która weszła w życie z dniem 01 lipca 2015 r. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeka się od 3 do 15 lat (przed nowelizacją zakaz prowadzenia pojazdów wynosił od 1 roku do 10 lat).

Powyższe oznacza, że Sąd uznając sprawcę przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości za winnego zarzucanego mu czynu i wymierzając mu na tej podstawie stosowną karę musi orzec w stosunku do niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Obowiązek ten nałożony jest przez ustawę i pozostaje poza sferą decyzyjności Sądu.

Należy mieć jednak na uwadze, iż mimo obligatoryjnego charakteru tego rodzaju środka karnego w stosunku do sprawców przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k. ustawodawca wprowadził w tym zakresie pewnego rodzaju „furtkę” dla Sądu rozpatrującego sprawę.

Dotyczy to pozostawienia do decyzji Sądu zakresu w jakim omawiany środek karny będzie zastosowany.

Świadczy o tym literalne brzmienie przepisu art. 42 § 2 k.k. w myśl którego: „ Sąd orzeka na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych albo pojazdów określonego rodzaju (…)„.

W tym miejscu należy mieć na uwadze, iż jak wskazuje praktyka orzecznicza, spod zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych nie wyłącza się kategorii uprawniającej do prowadzenia pojazdu, którym sprawca kierował w trakcie popełnienia przestępstwa.

Stąd też, jeśli w opisanej przez czytelnika sytuacji, okazałoby się, że w trakcie zdarzenia prowadził on samochód osobowy do kierowania którym uprawnia kat. B prawa jazdy, wówczas odstąpienie przez Sąd od orzekania w stosunku do niego zakazu prowadzenia pojazdów kat. B byłoby niemożliwe. Z uwagi jednak na fakt, iż w trakcie popełnienia przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k. czytelnik prowadził skuter (do kierowania którym uprawnia kat. AM) wyłączenie spod orzeczonego w stosunku do niego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B, czy C prawa jazdy jest obiektywnie możliwe.

Dodatkowo trzeba mieć na uwadze, że w praktyce o zasadności wyłączenia spod zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonej kategorii decydować będzie szereg okoliczności.

Przede wszystkim w tym zakresie Sąd bierze pod uwagę stopień społecznej szkodliwości popełnionego przestępstwa. Na ocenę stopnia społecznej szkodliwości wpływ mają m.in.:

  • stopień nietrzeźwości (im stopień stężenia alkoholu w organizmie badanego bliższy będzie dolnej granicy stanu nietrzeźwości tj. 0,26 mg/l tym mniejszy stopień społecznej szkodliwości);

  • miejsce popełnienia przestępstwa – tj. czy była to autostrada, droga ekspresowa o dużym natężeniu ruchu, czy podrzędna droga lokalna o niewielkim natężeniu ruchu pojazdów i pieszych;

  • pora popełnienia przestępstwa – czy sprawca kierował samochodem w tzw. „godzinach szczytu” czy np. nad ranem np. o godz. 04.00 gdy natężenie ruchu pojazdów i pieszych jest znikome;

  • okoliczności zatrzymania sprawcy do kontroli drogowej – czy powodem zatrzymania kierowcy było naruszenie przepisów ruchu drogowego,np. niezastosowanie się do sygnalizacji świetlnej, czy była to wyłącznie rutynowa kontrola kierowców;

  • uprzednia karalność sprawcy przestępstwa;

  • właściwości i warunki osobiste sprawcy przestępstwa – w tym także wpływ orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów określonej kategorii na sytuację osobistą sprawcy, np. ryzyko utraty zatrudnienia.

Podsumowując, należy zauważyć, że sprawca który dopuścił się przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości może starać się o odstąpienie przez Sąd od orzekania w stosunku do niego zakazu prowadzenia określonych kategorii prawa jazdy (z wyjątkiem kategorii uprawniającej do prowadzenia pojazdu, którym sprawca kierował w chwili popełnienia przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k.). W tym celu może on złożyć wniosek o wydanie wobec niego wyroku skazującego bez przeprowadzania postępowania dowodowego w trybie art. 387 § 1 k.p.k. w ramach którego powinien on wykazać (powołując się na przytoczone w niniejszym artykule okoliczności), że stopień społecznej szkodliwości zarzucanego mu czynu nie jest znaczny, zaś orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów określonej kategorii – z uwagi np. na charakter wykonywanej pracy – stanowić będzie dla niego nadmierną dolegliwość.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k. przy najwyższym wyniku 0,26 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu

Do napisania niniejszego artykułu skłoniło mnie pytanie jednego z czytelników, brzmi ono następująco:

Witam, zostałem oskarżony o przestępstwo kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości. Badanie alkomatem wykazało najwyższy wynik 0,26 mg/l. Z tego co mi wiadomo, jest to niewielkie stężenie, czytałem, że jest coś takiego jak niepewność pomiaru alkomatu, jaki to ma wpływ na moją sytuację? Proszę o pomoc”

Odpowiadając na powyższe pytanie w pierwszej kolejności zauważyć należy, że stan nietrzeźwości rozpoczyna się od wyniku 0,26 mg/l w wydychanym powietrzu. Przy stężeniu alkoholu na poziomie od 0,10 do 0,25 mg/l mamy natomiast do czynienia ze stanem po użyciu alkoholu.

Rozróżnienie to jest bardzo istotne, bowiem sprawca, który prowadził pojazd mechaniczny w stanie po użyciu alkoholu poniesie odpowiedzialność karną za wykroczenie z art. 87 § 1 k.w. natomiast w przypadku prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości sprawca popełnia już przestępstwo z art. 178 a § 1 k.k.

W praktyce, przy wyniku 0,26 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, który jak można zauważyć jest wynikiem „granicznym” między wykroczeniem a przestępstwem, na znaczeniu przybiera kwestia tzw. niepewności pomiarowej alkomatu.

Zauważyć bowiem należy, iż każde urządzenie używane przez Policję do badania stanu trzeźwości kierujących, obarczone jest pewnym błędem, który wpływa na wynik tego badania.

Wartość niepewności pomiarowej alkomatu wskazana jest we świadectwie wzorcowania danego urządzenia.

W przypadku większości alkomatów używanych przez Policję niepewność pomiaru wynosi +/- 0,01 mg/l, (np. Alco-Sensor IV)

Uwzględnienie niepewności pomiaru pozwala na ustalenie rzeczywistego stopnia nietrzeźwości badanego, który może być wyższy bądź niższy (o 0,01 mg/l) niż wynik, jaki wskazuje alkomat.

Przykładowo, jeśli alkomat Alco-Sensor IV wskazał u kierującego samochodem wynik badania trzeźwości 0,26 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu to rzeczywiste stężenie alkoholu u badanego mogło wynosić :

  • 0,25 mg/l;

  • 0,26 mg/l;

  • 0,27 mg/l

Zauważyć należy, że każda ze wskazanych alternatyw jest w równym stopniu możliwa i zakładając, że od badanego nie pobrano próbki krwi – nie ma możliwości, aby ze 100 % pewnością określić, który ze wskazanych poziomów stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu w rzeczywistości wystąpił u badanego.

W tym miejscu podkreślić jednak należy, że w prawie karnym obowiązuje zasada, zgodnie z którą niedające się usunąć wątpliwości Sąd poczytuje na korzyść oskarżonego, co oznacza, że Sąd ma obowiązek przyjąć najkorzystniejszą wersję dla oskarżonego. Innymi słowy przy ustalaniu stopnia nietrzeźwości oskarżonego Sąd powinien uwzględnić niepewność pomiarową alkomatu poprzez odjęcie od wyniku badania alkomatem wartości niepewności pomiarowej 0,01 mg/l.

W kontekście podanego powyżej przykładu przy wyniku 0,26 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu oznacza to, że Sąd powinien przyjąć, iż rzeczywista wartość stężenia alkoholu w organizmie badanego wyniosła 0,25 mg/l.

Takie ustalenie pociąga za sobą istotne konsekwencje prawne– mając bowiem na uwadze fakt, iż odpowiedzialność karna za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości rozpoczyna się od stężenia 0,26 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, przyjęcie, iż przy uwzględnieniu niepewności pomiarowej urządzenia rzeczywiste stężenie alkoholu u badanego wyniosło nie 0,26 mg/l lecz 0,25 mg/l skutkować powinno zmianą kwalifikacji prawnej zarzucanego mu czynu z przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, tj. art. 178a § 1 k.k. na wykroczenie prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu tj. art. 87 § 1 k.w.

Nawiązując w tym miejscu do pytania czytelnika, o to jakie czynności procesowe należałoby podjąć w sytuacji, gdy najwyższy wynik badania stanu trzeźwości wyniósł 0,26 mg/l wskazać należy, iż w takim przypadku zasadnym jest złożenie wniosku dowodowego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu mechaniki, maszyn i urządzeń – analizatorów alkoholu na okoliczność ustalenia wartości niepewności pomiarowej urządzenia użytego do badania stanu trzeźwości oskarżonego. Ponadto oskarżony powinien skierować do Sądu wniosek o zmianę kwalifikacji prawnej zarzucanego mu czynu z przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k. na wykroczenie prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu z art. 87 § 1 k.w.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: +48 697 053 659 oraz +48 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz