Czy złożenie apelacji za pomocą faksu jest prawnie dopuszczalne i czy wywołuje skutki prawne?

Do napisania niniejszego artykułu zainspirowało mnie pytanie czytelnika bloga o następującej treści: „Witam. Nazywam się Agnieszka W. Sąd Rejonowy w W. skazał mnie za popełnienie przestępstwa prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. W dniu jutrzejszym mija termin do złożenia apelacji, jestem poza domem i w związku z tym mam pytanie: czy mogę wysłać apelację do Sądu faksem? Proszę o pilną odpowiedź. Nie ukrywam, że nie mam czasu pójść na pocztę i wysłanie dokumentu faksem jest dla mnie najwygodniejszym rozwiązaniem. Pozdrawiam”.

W pierwszej kolejności pragnę podkreślić, że zgodnie z art. 444 Kodeksu postępowania karnego: „od wyroku sądu pierwszej instancji stronom, a pokrzywdzonemu od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie, wydanego na posiedzeniu przysługuje apelacja”. Niniejszy środek odwoławczy, wedle dyspozycji art. 427 § 1 Kodeksu postępowania karnego wnosi się na piśmie do Sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie.

Odpowiadając na wyżej wymienione pytanie czytelniczki bloga należy pochylić się nad orzecznictwem Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych. Sąd Najwyższy – Izba Karna w uchwale z dnia 20 grudnia 2006 roku w sprawie o sygn. akt I KZP 29/06 wskazał, iż: środek odwoławczy może być wniesiony przy pomocy telefaksu, jednak skuteczność tego pisma procesowego warunkuje uzupełnienie wymogu formalnego, polegającego na złożeniu na nim własnoręcznego podpisu przez wnoszącego środek”.

Przytoczone orzeczenie Sądu Najwyższego oznacza, że wniesienie apelacji za pomocą telefaksu jest dopuszczalne w obowiązującym systemie prawnym. Jednakże, aby apelacja wywołała skutki prawne niezbędne jest uzupełnienie wysłanego za pomocą telefaksu środka odwoławczego poprzez złożenie na przedmiotowym piśmie procesowym własnoręcznego podpisu osoby skarżącej rozstrzygnięcie Sądu I instancji. Jak słusznie wskazuje Sąd Apelacyjny w Krakowie – II Wydział Karny w postanowieniu z dnia 15 października 2015 roku w sprawie sygn. akt II AKzw 980/15: „Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. I KZP 29/06 (OSNKW 2007, nr 1, poz. 1), że środek odwoławczy może być wniesiony za pomocą telefaksu. Skuteczność tej formy pisma procesowego warunkuje uzupełnienie wymogu formalnego, polegającego na złożeniu na nim własnoręcznego podpisu autora. Chodzi o własnoręczny, oryginalny podpis składającego pismo, zatem żadna kopia podpisu widniejącego na środku odwoławczym nie spełnia wymogu określonego w art. 119 § 1 pkt 4 KPK. Uzupełnienie go może nastąpić nie tylko przez własnoręczne podpisanie egzemplarza pisma, które już wpłynęło, ale i przez przedłożenie innego egzemplarza tegoż pisma zawierającego podpis (…)”.

W świetle niniejszego postanowienia, uzupełnienie braku formalnego apelacji wniesionej za pomocą telefaksu polega na:

  • złożeniu własnoręcznego podpisu przez osobę skarżącą na apelacji wniesionej w formie telefaksu;

  • przedłożeniu przez osobę skarżącą innego egzemplarza apelacji, który zawiera jej własnoręczny podpis.

Nie sposób nie wskazać, że wedle art. 119 § 1 Kodeksu postępowania karnego: pismo procesowe powinno zawierać:

1) oznaczenie organu, do którego jest skierowane, oraz sprawy, której dotyczy;

2) oznaczenie oraz adres wnoszącego pismo;

3) treść wniosku lub oświadczenia, w miarę potrzeby z uzasadnieniem;

4) datę i podpis składającego pismo”.

W sytuacji, w której pismo nie odpowiada wymaganiom formalnym, zgodnie z dyspozycją art. 120 § 1 Kodeksu postępowania karnego, Sąd wzywa osobę, od której pismo pochodzi do usunięcia braku w terminie 7 dni. Wedle § 2 wspomnianej powyżej normy prawnej: w razie uzupełnienia braku w terminie, pismo wywołuje skutki od dnia jego wniesienia. W razie nieuzupełnienia braku w terminie, pismo uznaje się za bezskuteczne, o czym należy pouczyć przy doręczeniu wezwania”.

Podsumowując, czytelniczka bloga ma możliwość wniesienia apelacji za pomocą telefaksu, która to forma jest dopuszczalna w obowiązującym systemie prawnym. Jednakże, aby apelacja złożona przez Agnieszkę W. wywołała skutki prawne niezbędne jest uzupełnienie wysłanego za pomocą telefaksu środka odwoławczego poprzez złożenie własnoręcznego podpisu przez Agnieszkę W. na apelacji wniesionej w formie telefaksu bądź przedłożenie przez nią do Sądu innego egzemplarza apelacji, który zawiera jej własnoręczny podpis. W razie uzupełnienia braku w terminie, apelacja wywołuje skutki od dnia jej wniesienia. W razie nieuzupełnienia braku w terminie, przedmiotowe pismo uznaje się za bezskuteczne.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Edyta Gorczyńska

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Dopuszczalne formy cofnięcia apelacji karnej

Do napisania niniejszego artykułu zainspirowało mnie pytanie czytelnika bloga o następującej treści: „Witam. Nazywam się Szymon W. We wrześniu tego roku zostałem skazany za prowadzenie samochodu będąc pod wpływem alkoholu. Odwołałem się od tego wyroku i złożyłem apelację. Teraz w sumie przemyślałem to wszystko i nie chcę się w to bawić. Za dużo czasu i za dużo kosztów. Chciałbym cofnąć złożoną apelację. Na Waszym blogu przeczytałem, że jest taka możliwość. Jak mam to zrobić? Proszę o odpowiedź”.

Na wstępie należy wskazać, że wedle art. 431 § 1 Kodeku postępowania karnego: środek odwoławczy można cofnąć”. Oznacza to, że polski ustawodawca umożliwił stronie postępowania, która wniosła apelację możliwość cofnięcia niniejszego środka odwoławczego.

Podkreślenia wymaga fakt, iż Kodeks postępowania karnego nie wskazuje formy ani terminu cofnięcia apelacji od wyroku Sądu I instancji. Zgodnie z obowiązującą praktyką, cofnięcia środka odwoławczego można dokonać w formie:

  1. ustnej z wpisaniem do protokołu;

  2. pisemnej.

Ponadto, w sytuacji, w której apelację od rozstrzygnięcia Sądu I instancji złożył obrońca oskarżonego, do skutecznego cofnięcia przedmiotowego środka odwoławczego wymagana jest zgoda oskarżonego, gdyż zgodnie z art. 431 § 3 Kodeksu postępowania karnego: „środka odwoławczego wniesionego na korzyść oskarżonego nie można bez jego zgody cofnąć”. Potwierdza to m.in. postanowienie Sądu Najwyższego – Izby Karnej z dnia 26 czerwca 1973 roku w sprawie o sygn. akt V KRN 163/73, wedle którego: obrońca oskarżonego nie może bez zgody oskarżonego cofnąć środka odwoławczego złożonego na korzyść oskarżonego. Zgoda na cofnięcie przez obrońcę środka odwoławczego wniesionego na korzyść oskarżonego powinna być wykazana jego nie budzącym wątpliwości oświadczeniem woli”.

Wskazane powyżej oświadczenie woli oskarżonego może przybrać formę pisemną, stanowiącą załącznik do pisma procesowego, którego celem jest cofnięcie apelacji. Jednakże nie jest to jedyna dopuszczalna forma. Oskarżony ma możliwość ustnego wyrażenia zgody na cofnięcie apelacji przez swojego obrońcę na rozprawie apelacyjnej toczącej się przed Sądem II instancji, która to czynność powinna zostać wpisana do protokołu rozprawy.

Wątpliwości pojawiają się w przypadku, w którym obrońca oskarżonego skierował do Sądu Odwoławczego pismo procesowe stanowiące cofnięcie apelacji bez załączenia zgody samego oskarżonego, który nie stawił się termin rozprawy apelacyjnej. W takiej sytuacji, zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 grudnia 1999 roku w sprawie o sygn. akt II Aka 228/99: brak zgody oskarżonego na cofnięcie apelacji wniesionej na jego korzyść przez obrońcę sprawia, że cofnięcie to nie jest skuteczne (art. 431 § 3 KPK), zatem apelacja podlega rozpoznaniu, a oskarżony ponosi konsekwencje wniesienia jej, to jest opłatę (art. 8 ustawy o.s.k.), jeśli nie zostanie uwzględniona. Brak dołączenia owej zgody oskarżonego nie jest brakiem formalnym pisma adwokata o cofnięciu apelacji, ale brakiem dowodu twierdzenia, więc nie wymaga wzywania, by dowód nadesłano”.

Oprócz powyższego należy zaakcentować, że zgodnie z art. 109 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, przy rozpoznawaniu środka odwoławczego stosuje się odpowiednio przepisy art. 431 oraz art. 432 Kodeksu postępowania karnego, co oznacza, że przytaczane wyżej przepisy dotyczące cofnięcia apelacji w sprawach karnych mają odpowiednie zastosowanie w sprawach o wykroczenia.

Konkludując, czytelnik bloga Szymon W. jako podmiot, który złożył apelację od wyroku Sądu I instancji ma możliwość jej cofnięcia zgodnie z treścią art. 431 § 1 Kodeku postępowania karnego. Cofnięcie środka odwoławczego może przybrać formę pisemną, tzn. czytelnik bloga może skierować pismo procesowe do Sądu II instancji, w którym zawrze oświadczenie woli o cofnięciu środka odwoławczego lub formę ustną, tzn. Szymon W. może złożyć oświadczenie o cofnięciu apelacji na rozprawie apelacyjnej. Uprzedzając kolejne pytanie czytelnika bloga, pragnę wskazać, że niekiedy pomimo wysłania pisma procesowego cofającego apelację, Sąd II instancji wyznacza termin rozprawy i prosi oskarżonego o zajęcie stanowiska, tj. o wypowiedzenie się czy w dalszym ciągu podtrzymuje swoje stanowisko o cofnięciu apelacji.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Edyta Gorczyńska

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Jakie skutki prawne wywołuje cofnięcie apelacji w sprawie karnej?

Inspirację do napisania niniejszego artykułu stanowiło następujące pytanie czytelnika bloga: „Witam. Nazywam się Zofia W. Chciałam dowiedzieć się jakie są skutki cofnięcia apelacji? Czy Sąd może zakończyć sprawę? Piszę, bo zastanawiam się nad cofnięciem apelacji w swojej sprawie. W lipcu 2016 roku Sąd Rejonowy w R. skazał mnie za prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości. W sumie wyrok nie jest taki zły, a nie mam już siły dalej walczyć. Proszę o szybką odpowiedź. Pozdrawiam”.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że wedle art. 431 § 1 Kodeku postępowania karnego: środek odwoławczy można cofnąć”. Oznacza to, że polski ustawodawca umożliwił stronie postępowania, która wniosła apelację możliwość cofnięcia środka odwoławczego.

Podkreślenia wymaga fakt, iż cofnięcie apelacji, zarówno w formie ustnej, jak i pisemnej jest dopuszczalne do momentu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd instancji odwoławczej.

Nie sposób nie wskazać, że zgodnie z art. 432 Kodeksu postępowania karnego: cofnięty środek odwoławczy sąd odwoławczy pozostawia bez rozpoznania, chyba że zachodzi jedna z przyczyn wymienionych w art. 439 lub art. 440”. Sąd odwoławczy może zatem na skutek cofnięcia apelacji podjąć jedną z dwóch decyzji:

  1. o pozostawieniu cofniętego środka odwoławczego bez rozpoznania ze względu na brak przyczyn wymienionych w art. 439 Kodeksu postępowania karnego lub art. 440 Kodeksu postępowania karnego;

  1. o rozpoznaniu cofniętego środka odwoławczego ze względu na istnienie jednej z przyczyn wymienionych w art. 439 Kodeksu postępowania karnego lub w art. 440 Kodeksu postępowania karnego.

Mając na uwadze treść postanowienia Sądu Najwyższego – Izby Karnej z dnia 16 października 2002 roku w sprawie o sygn. akt IV KKN 161/99: (…) każda z tych [wyżej wymienionych] decyzji powinna być wydana w formie postanowienia”.

W tym miejscu, należy podnieść, że wskazany art.440 Kodeksu postępowania karnego pozwala Sądowi II instancji, niezależnie od granic zaskarżenia oraz podniesionych w apelacji zarzutów na:

  1. zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu I instancji i orzeczenie na korzyść oskarżonego;

  2. uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;

w sytuacji, w której Sąd odwoławczy uzna, że utrzymanie orzeczenia Sądu I instancji w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe.

Natomiast, wedle art. 439 § 1 Kodeksu postępowania karnego:

niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli:

1) w wydaniu orzeczenia brała udział osoba nieuprawniona lub niezdolna do orzekania bądź podlegająca wyłączeniu na podstawie art. 40;

2) sąd był nienależycie obsadzony lub którykolwiek z jego członków nie był obecny na całej rozprawie;

3) sąd powszechny orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu szczególnego albo sąd szczególny orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu powszechnego;

4) sąd niższego rzędu orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu;

5) orzeczono karę, środek karny, środek kompensacyjny lub środek zabezpieczający nieznane ustawie;

6) zapadło z naruszeniem zasady większości głosów lub nie zostało podpisane przez którąkolwiek z osób biorących udział w jego wydaniu;

7) zachodzi sprzeczność w treści orzeczenia, uniemożliwiająca jego wykonanie;

8) zostało wydane pomimo to, że postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało już prawomocnie zakończone;

9) zachodzi jedna z okoliczności wyłączających postępowanie, określonych w art. 17 § 1 pkt 5, 6 i 8-11;

10) oskarżony w postępowaniu sądowym nie miał obrońcy w wypadkach określonych w art. 79 § 1 i 2 oraz art. 80 lub obrońca nie brał udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy;

11) sprawę rozpoznano podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa.

W związku z powyższym, na Sądzie Odwoławczym przed wydaniem postanowienia w związku z cofnięciem apelacji przez stronę postępowania, ciąży obowiązek baczenia czy zaistniała jedna z przesłanek wymienionych w art. 439 § 1 Kodeksu postępowania karnego lub orzeczenie Sądu I instancji nie jest rażąco niesprawiedliwe w świetle art. 440 Kodeksu postępowania karnego.

W przypadku wydania przez Sąd II instancji postanowienia o pozostawieniu apelacji bez rozpoznania, orzeczenie staje się prawomocne, co potwierdza postanowienie Sądu Najwyższego – Izby Karnej z dnia 25 kwietnia 1975 roku w sprawie o sygn. akt IV KRN 25/75, zgodnie z którym: dopiero data wydania przez sąd postanowienia o pozostawieniu środka odwoławczego bez rozpoznania, w razie jego cofnięcia, decyduje o formalnej prawomocności orzeczenia”.

Ponadto, jeżeli Sąd Odwoławczy pomimo skutecznego cofnięcia apelacji wyda merytoryczne orzeczenie, ma wówczas miejsce bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 9 Kodeksu postępowania karnego w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 Kodeksu postępowania karnego, a mianowicie brak skargi osoby uprawnionej do jej wniesienia.

Zważywszy na wymienione konsekwencje cofnięcia środka odwoławczego, sugerowałabym czytelniczce bloga Zofii W. dokładną, ponowną analizę skorzystania z przedmiotowej instytucji.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Edyta Gorczyńska

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czy możliwe jest warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności, gdy w trakcie procesu o przestępstwo z art. 178a § 4 k.k., ulegnie zatarciu wcześniejsze skazanie za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.?

Do napisania niniejszego artykułu zachęciło mnie następujące pytanie jednego z czytelników:

Witam, w jednym z państwa artykułów przeczytałem, że ponowna jazda samochodem pod wpływem w praktyce oznacza zazwyczaj bezwzględną karę pozbawienia wolności. Zastanawiam się jednak, czy ewentualne zatarcie uprzedniego skazania za przestępstwo jazdy w stanie nietrzeźwości w trakcie postępowania w nowej sprawie, może w jakiś sposób wpłynąć na złagodzenie kary za to nowe przestępstwo, m.in. czy daje jakiekolwiek szanse na uzyskanie tzw. zawiasów?

Jak wynika z art. 178a § 4 k.k. za prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości pomimo wcześniejszego prawomocnego skazania za to przestępstwo, grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

W świetle powyższego, nie powinno zatem ulegać wątpliwości, iż sprawca działający w warunkach określonych w art. 178a § 4 k.k. naraża się na znacznie poważniejsze konsekwencje prawne, aniżeli osoba niekarana za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.

Co istotne, jak wskazuje praktyka, bardzo rzadko zdarza się, by Prokurator wnosił o skazanie sprawcy tego przestępstwa na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Na gruncie praktyki orzeczniczej można zauważyć tendencję do orzekania przy tego rodzaju sprawach bezwzględnej kary pozbawienia wolności w wymiarze od 6 miesięcy do 1 roku (a więc bez warunkowego zawieszenia jej wykonania). Zasadą jest więc zatem, iż ponowna jazda samochodem w stanie nietrzeźwości wiązać będzie się dla sprawcy z poniesieniem kary bezwzględnego pozbawienia wolności.

Zupełnie odmiennie przedstawia się sytuacja w przypadku sprawcy przestępstwa z art.178a § 1 k.k., który naraża się na na karę grzywny, karę ograniczenia wolności bądź karę pozbawienia wolności do lat 2 (w praktyce będzie to zazwyczaj kara grzywny bądź kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania).

Można zatem zauważyć, iż zatarcie w toku postępowania karnego skazania za poprzednie przestępstwo kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości – (prowadzące do zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu czynu z art. 178a § 4 k.k. na art. 178a § 1 k.k.) rodzi realną szansę uniknięcia przez oskarżonego ponoszenia kary bezwzględnego pozbawienia wolności.

W takiej sytuacji oskarżony lub jego obrońca powinni zwrócić się do Sądu z wnioskiem o zmianę kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu czynu oraz wymierzenie mu na podstawie art. 178a § 1 k.k. kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

Ważne jest przy tym powołanie się na właściwą argumentację. Istotne znaczenie w zakresie wniosku o warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności będą mieć w szczególności:

  • właściwości i warunki osobiste oskarżonego (np. wiek, stan cywilny, sytuacja zawodowa)

  • okoliczności popełnienia przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości (np. stopień stężenia alkoholu w organizmie oskarżonego, pora podróżowania, dystans przebytej drogi).

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Zatracie skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. w trakcie nowego postępowania karnego za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.

Niniejszy artykuł postanowiłam napisać w związku z pytaniem zadanym przez jednego z czytelników bloga. Brzmi ono następująco:

Witam. Proszę o pomoc. Mam kolejną sprawę o jazdę w stanie nietrzeźwości. Wiem, że sytuacja jest na tyle poważna, że grozi mi więzienie. Zastanawiam się jednak, czy to, że za niespełna miesiąc zatrze mi się skazanie za poprzednie przestępstwo prowadzenia samochodu pod wpływem alkoholu, może wpłynąć na moją sytuację ? Czy jest możliwość, aby zmieniono mi w związku z tym treść zarzutu? Słyszałem, że chwila zatarcia skazania ma znaczenie dla nowej sprawy, ale nie bardzo rozumiem na czym to polega. Dodam, że sprawa o ponowną jazdę pod wpływem jeszcze się nie zakończyła, kolejny termin w Sądzie jest za 2 miesiące”.

Chcąc odpowiedzieć na pytanie czytelnika w jednym zdaniu, należałoby wskazać, że zatarcie skazania za poprzednio popełnione przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości, przed uprawomocnieniem się wyroku w sprawie o przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. ma niezwykle istotne znaczenie, w tym sensie, że stanowi podstawę do zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu czynu. Aby jednak lepiej zrozumieć przedmiotowy mechanizm, koniecznym jest omówienie podstawowych kwestii z nim związanych.

Jak zostało wskazane w artykule Kiedy nietrzeźwy kierowca popełnia przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.?  warunkiem skazania sprawcy przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości na podstawie art. 178a § 4 k.k. jest uprzednia karalność za przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k. aktualna w dacie wydania przez Sąd wyroku skazującego.

Uprzednia karalność sprawcy za popełnione wcześniej przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości musi zatem zachodzić:

  • w momencie popełnienia czynu oraz

  • w dacie wydania wyroku skazującego.

W praktyce może dojść do sytuacji, gdy w toku postępowania karnego, tj. po skierowaniu do Sądu aktu oskarżenia o popełnienie przestępstwo z art. 178a § 4 k.k., a przed wydaniem prawomocnego wyroku w sprawie. poprzednia karalność za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. ulegnie zatarciu.

Może pojawić się wówczas pytanie, jak taka okoliczność wpływa na sytuację procesową sprawcy oskarżonego o ponowne prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.

Stwierdzić należy, że bez wątpienia, zatarcie skazania za uprzednie przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. w toku postępowania o przestępstwo z art 178a § 4 k.k. ma fundamentalne znaczenie dla oskarżonego, bowiem daje podstawy do zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego mu czynu, z § 4 na § 1 art. 178a k.k. , co z kolei wpływa na złagodzenie grożącej mu odpowiedzialności karnej.

Trzeba bowiem mieć na uwadze, że osoba, która ponownie wsiadła za kierownicę samochodu pod wpływem alkoholu, naraża się na znacznie poważniejsze sankcje karne, aniżeli osoba, której taka sytuacja przytrafiła się po raz pierwszy.

Popełnienie przestępstwa kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości przez osobę nie karaną dotąd za to przestępstwo jest bowiem zagrożone, zgodnie z art. 178a § 1 k.k., karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności do lat 2. Co istotne, jak wskazuje praktyka, bardzo rzadko zdarza się, by Prokurator wnosił o skazanie sprawcy tego przestępstwa na karę bezwzględnego pozbawienia wolności.

Inaczej rzecz ma się w przypadku ponownego popełnienia przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości. Sprawca tego przestępstwa naraża się na surowszą odpowiedzialność karą tj. na karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Z mojej praktyki zawodowej wynika, że w takich przypadkach Prokuratorzy żądają wymierzenia oskarżonemu kary od 6 miesięcy do 1 roku bezwzględnej kary pozbawienia wolności.

Co więcej, zgodnie z art. 42 § 3 k.k. (w brzmieniu po nowelizacji Kodeksu karnego, która weszła w życie z dniem 18 maja 2015 r.) Sąd orzeka wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.

Dodatkowo, zgodnie z nowym stanem prawnym w przypadku skazania sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Sąd orzeka wobec niego obligatoryjnie obowiązek uiszczenia świadczenia pieniężnego w wysokości co najmniej 10.000 zł. Kwota maksymalna, jaką Sąd może wymierzyć, wynosi natomiast 60.000 zł (więcej na ten temat w artykule: Jaka kara grozi za popełnienie przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 4 k.k.)

W świetle powyższego, nie powinno ulegać wątpliwości, iż będąca konsekwencją zatarcia uprzedniego skazania w toku postępowania, zmiana kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu czynu z art 178a § 4 k.k. na art. 178a§ 1 k.k. niesie dla niego szereg korzyści w sferze prawno-karnej.

Warto w tym miejscu zauważyć, iż Sąd może dokonać zmiany kwalifikacji prawnej czynu z urzędu (z własnej inicjatywy) bądź też na wniosek oskarżonego, który uzasadni swoje stanowisko powołując się na aktualną Kartę Karną, w której nie będzie już figurować skazanie za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Więcej na ten temat w artykule: Co może zrobić zrobić oskarżony w przypadku, gdy w trakcie toczącego się postępowania ulegnie zatarciu skazanie z art. 178a § 1 k.k.?

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czy w przypadku skazania za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. Sąd obligatoryjnie zarządza warunkowo zawieszoną karę za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. ?

Do napisania niniejszego artykułu skłoniło mnie pytanie jednego z czytelników. Brzmi ono następująco:

Witam, ponad rok temu zostałem skazany za jazdę w stanie nietrzeźwości. Dostałem za to karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 1 roku. Niestety, w okresie próby wszedłem w konflikt z prawem ponownie prowadząc samochód w stanie nietrzeźwości. Mam postawiony zarzut z art. 178a par. 4 k.k., sprawa jest już w sądzie. Czy wyrok skazujący w nowej sprawie spowoduje odwieszenie zawiasów za poprzednie przestępstwo? Nie chcę iść do więzienia, ale boje się, że w takiej sytuacji to nieuniknione „.

Zauważyć należy, że na powyższe pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. W praktyce wszystko zależeć będzie od okoliczności faktycznych danej sprawy.

Zgodnie z art. 178a § 1 k.k., popełnienie przestępstwa kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości przez osobę niekaraną dotąd za to przestępstwo jest zagrożone, karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności do lat 2.

Sprawcy, który ponownie popełnienia przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości, grozi natomiast kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Należy mieć jednak na uwadze, że to nie wszystkie możliwe konsekwencje prawno-karne, jakie może ponieść sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k.

Może bowiem zdarzyć sie tak, że sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. za poprzednie przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości został skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

W takiej sytuacji, pojawić się może pytanie czy wobec skazania za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. Sąd „odwiesi” skazanemu orzeczoną wcześniej w zawieszeniu karę pozbawienia wolności.

Kluczowe znaczenie w omawianej materii ma art. 75 k.k. regulujący przesłanki zarządzenia wykonania kary.

Zgodnie z § 1 powołanego artykułu: Sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania”.

Przenosząc powyższe na grunt sytuacji opisanej przez czytelnika, zauważyć należy, że Sąd zarządzi mu warunkowo zawieszoną karę pozbawienia wolności, tylko wówczas gdy za czyn z art. 178a § 4 k.k. zostanie on prawomocnie skazany na karę bezwzględnego pozbawienia wolności.

Należy mieć przy tym na uwadze, iż w tego typu sytuacjach tj. przy ponownym prowadzeniu samochodu w stanie nietrzeźwości przez osobę która uprzednio została prawomocnie skazana na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. – co do zasady Sąd orzeknie wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. karę bezwzględnego pozbawienia wolności – co w konsekwencji doprowadzi do „odwieszenia” warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności za pierwsze przestępstwo.

Podkreślić w tym miejscu warto, iż szczególnych wypadkach Sąd może w oparciu o przepis art. 37a k.k. orzec wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. (który popełnił przestępstwo w okresie próby) zamiast kary bezwzględnego pozbawienia wolności karę grzywny bądź karę ograniczenia wolności (więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Czy w przypadku popełnienia przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Sąd zawsze orzeka karę bezwzględnego pozbawienia wolności?).

W przypadku natomiast, gdy sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. zostanie skazany prawomocnie na inną karę niż kara bezwzględnego pozbawienia wolności (np. karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania), wówczas Sąd będzie mógł fakultatywnie (a nie obowiązkowo), zarządzić mu warunkowo zawieszoną karę pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Sytuację tą reguluje art. 75 § 2 k.k. zgodnie z którym : „Sąd może zarządzić wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne przestępstwo niż określone w § 1, albo jeżeli uchyla się od uiszczenia grzywny, od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych, środków kompensacyjnych lub przepadku”.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Kiedy nietrzeźwy kierowca popełnia przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.?

Niniejszy artykuł postanowiłam napisać pod wpływem zapytania skierowanego przez jednego z czytelników:

„Co w praktyce decyduje o tym, czy mamy do czynienia z par. 4 czy par. 1 art. 178a k.k. Wiem, że w przepisie par. 4 jest mowa o prawomocnym skazaniu za jazdę pod wpływem, ale zastanawiam się, czy chodzi o skazanie kiedykolwiek wcześniej, czy w jakimś konkretnym przedziale czasowym i czy ewentualne zatarcie tego skazania może zmienić sytuację oskarżonego o przestępstwo ponownego prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości?”

Jak wynika wprost z przepisów ustawy, odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. podlega sprawca przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości, który był już uprzednio skazany prawomocnie za to przestępstwo.

Warunkiem skazania sprawcy przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości na podstawie art. 178a § 4 k.k. jest zatem uprzednia karalność za przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości aktualna w dacie wydania przez Sąd wyroku skazującego.

Oznacza to, że odpowiedzialności karnej z art. 178a § 4 k.k. nie podlega nietrzeźwy kierowca, skazany co prawda uprzednio za to przestępstwo, jeżeli zatarcie przestępstwa nastąpiło przed datą wydania wyroku przez Sąd (tzn. w toku postępowania karnego w nowej sprawie).

Należy przy tym wskazać, że zgodnie z art. 107 § 1 k.k. w razie skazania na karę pozbawienia wolności o której mowa w art. 32 pkt 3 (od miesiąca do 15 lat) bądź karę 25 lat pozbawienia zatarcie skazania następuje z upływem 10 lat od jej wykonania , darowania lub przedawnienia jej wykonania, przy czym w myśl § 2 cytowanego przepisu, na wniosek skazanego Sąd może zarządzić zatarcie skazania już po upływie 5 lat (jeżeli skazany w tym okresie przestrzegał porządku prawnego, a wymierzona kara pozbawienia wolności nie przekraczała 3 lat).

Jak wynika natomiast z art. 107 § 4 i 4a k.k. w przypadku skazania na karę ograniczenia wolności zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem 3 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania, a w przypadku skazania na karę grzywny z upływem roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.

Ponadto, co istotne, jeżeli wobec sprawcy przestępstwa orzeczono środek karny (np. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych), przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem jego wykonania .

Z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe – w praktyce oznacza to, że informacja o wyroku skazującym jest wykreślana z Krajowego Rejestru Karnego, a skazany przestaje być, w świetle prawa, osobą karaną.

Warto w tym miejscu posłużyć się przykładem:

Jan Kowalski w dniu 10 marca 2015 r. kierował samochodem w stanie nietrzeźwości. Prawomocnym wyrokiem z dnia 8 lipca 2015 r. Sąd uznał Jana Kowalskiego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i za to orzekł wobec niego karę grzywny w wymiarze 20 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 50 zł oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Jan Kowalski zapłacił orzeczoną karę grzywny w dniu 25 sierpnia 2015 r. ( okres na jaki orzeczono względem niego zakaz prowadzenia pojazdów upłynął – przy zaliczeniu na jego poczet okresu rzeczywistego pozbawienia prawa jazdy- w dniu 10 marca 2016 r. ) 11 kwietnia 2016 r. Jan Kowalski ponownie prowadził samochód w w stanie nietrzeźwości. W związku z tym, Prokurator skierował przeciwko Janowi Kowalskiemu akt oskarżenia o przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.

Jan Kowalski poniesie odpowiedzialność za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k., jeżeli wyrok w jego sprawie zapadnie przed dniem 25 sierpnia 2016 r. (wówczas nie upłynie jeszcze rok od momentu wykonania przez niego kary grzywny, a zatem nie zatrze się skazanie za uprzednio popełnione przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości. Jeżeli zaś Sąd będzie wyrokował w sprawie Jana Kowalskiego np. w dniu 1 grudnia 2016 r., wówczas nastąpi już zatarcie skazania za poprzednie przestępstwo, w związku z czym Sąd winien dokonać zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego mu czynu z art. 178a § 4 k.k. na art. 178a § 1 k.k.

Warto mieć na uwadze, że sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. , naraża się na znacznie poważniejsze sankcje karne, aniżeli osoba, której taka sytuacja przytrafiła się po raz pierwszy. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu, sprawcy, który ponownie dopuszcza się przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Pragnę przy tym wskazać, że z mojego doświadczenia zawodowego wynika, że w takich przypadkach Prokuratorzy żądają wymierzenia oskarżonemu kary od 6 miesięcy do 1 roku bezwzględnej kary pozbawienia wolności.

Nawiązując zatem do pytania skierowanego przez czytelnika, stwierdzić należy jednoznacznie, iż dla zakwalifikowania czynu oskarżonego jako przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. konieczne jest ustalenie, iż w jego Karcie Karnej widnieje skazanie za przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości. W sytuacji zaś, gdy w toku postępowania o przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. skazanie to ulegnie zatarciu, wówczas jest to podstawa do zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu czynu z art. 178a § 4 k.k. na art. 178a § 1 k.k.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czy popełnienie przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. zawsze oznaczać będzie dla jego sprawcy orzeczenie kary bezwzględnego pozbawienia wolności?

Do napisania niniejszego artykułu skłoniło mnie pytanie z jakim zwrócił się do mnie jeden z czytelników:

Witam. Proszę o pomoc. Mam zarzut z art. 178a § 4 k.k. W rozmowie z prokuratorem dowiedziałem się, że najprawdopodobniej grozi mi kara więzienia. Na chwilę obecną prokurator żąda 6 miesięcy, ale niewykluczone że w trakcie procesu będzie wnosić o surowszą karę. Chciałbym wiedzieć, czy istnieje jakakolwiek szansa na to, abym nie dostał kary bezwzględnej? Czy zawsze przy ponownym prowadzeniu samochodu s tanie nietrzeźwości Sąd musi orzec karę bezwzględnego pozbawienia wolności?”.

Zauważyć należy, że sprawca działający w warunkach określonych w art. 178a § 4 k.k. naraża się na znacznie poważniejsze konsekwencje prawne, aniżeli osoba niekarana za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.

Jak wynika bowiem z treści art. 178a § 4 k.k. za prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości pomimo wcześniejszego prawomocnego skazania za to przestępstwo, grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

W tym miejscu może pojawić się pytanie, czy w związku z tak wyznaczonym zagrożeniem ustawowym za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k., jego sprawca w każdym przypadku zostanie skazany na karę bezwzględnego pozbawienia wolności.

Odpowiedź na powyższe pytanie nie jest jednoznaczna i zależeć będzie od szeregu czynników, w tym przede wszystkim od tego, na jaką karę sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. był uprzednio skazany. W tym zakresie wskazać można na dwie możliwości:

1. W sytuacji, gdy za poprzednio popełnione przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości sprawca przestępstwa został skazany na karę grzywny, bądź karę ograniczenia wolności, wówczas co do zasady za nowe przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. Sąd będzie mógł orzec wobec niego karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania – o ile uzna, że w sprawie zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek”.

Należy przy tym podkreślić, iż w obowiązującym stanie prawnym, Sąd ma możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, tylko wówczas, gdy orzeczona względem sprawcy przestępstwa kara pozbawienia wolności nie przekracza roku (wynika to wprost z art. 69 § 1 k.k.).

2. Zupełnie odmiennie przedstawiać się będzie sytuacja sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k., który uprzednio był skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Otóż, jak wynika z art. 69 § 1 k.k., Sąd ma możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, wyłącznie w stosunku do sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności.

Powyższe, oznacza więc, że wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k., skazanego uprzednio za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania Sąd orzeknie karę bezwzględnego pozbawienia wolności w wymiarze od 3 miesięcy do 5 lat.

Na uwagę zasługuje fakt, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, nawet w stosunku do sprawcy skazanego już wcześniej na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, istnieje możliwość, aby nie wymierzać mu kary bezwzględnego pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.
W tym zakresie „furtkę” stanowi art. 37 a k.k., który dopuszcza możliwość orzeczenia zamiast kary pozbawienia wolności, karę grzywny bądź ograniczenia wolności. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Czy w przypadku popełnienia przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Sąd zawsze orzeka karę bezwzględnego pozbawienia wolności?

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czy ponowne popełnienie przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. zawsze oznacza orzeczenie przez Sąd kary bezwzględnego pozbawienia wolności?

Niniejszy artykuł został zainspirowany następującym pytaniem jednej z czytelniczek:

Witam, mój mąż ma kolejną sprawę o przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. Za poprzednią został skazany na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 3 lata. Czy w jego wypadku istnieje jakakolwiek możliwość, aby uniknąć kary więzienia? Czy Sąd będzie musiał wymierzyć mu karę bezwzględnego pozbawienia wolności?”

Osoba, która będąc już uprzednio prawomocnie skazana za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości ponownie wsiada nietrzeźwa za kierownicę samochodu (art. 178a § 4 k.k.) naraża się na odpowiedzialność karną w postaci kary pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Jak zostało już wskazane w artykule: Czy popełnienie przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. zawsze oznaczać będzie dla jego sprawcy orzeczenie kary bezwzględnego pozbawienia wolności? o tym jaką karę poniesie sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k., w praktyce będzie decydować przede wszystkim rodzaj kary na którą był on uprzednio skazany za przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k.

Należy bowiem zauważyć, że przepis art. 69 § 1 k.k. w brzmieniu po nowelizacji z dnia 20 lutego 2015 r. (regulujący instytucję warunkowego zawieszenia wykonania kary) stanowi wprost, iż: „Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa „.

Jednocześnie z § 2 powołanego przepisu wynika, iż w stosunku do sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary, wyłącznie w „szczególnie uzasadnionych wypadkach„.

Powyższe nakazuje zatem przyjęcie, iż co do zasady, w sytuacji gdy za poprzednio popełnione przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości sprawca przestępstwa został skazany na karę grzywny, bądź karę ograniczenia wolności, wówczas za nowe przestępstwo z art. 187a § 4 k.k. będzie można orzec wobec niego karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania – o ile uzna, że w sprawie zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek”.

W sytuacji zaś, gdy sprawca przestępstwa z art. 178a § 4 k.k., skazany był uprzednio na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania Sąd – co do zasady – orzeknie wobec niego karę bezwzględnego pozbawienia wolności w wymiarze od 3 miesięcy do 5 lat.

Opisaną powyżej sytuację, tj. gdy sprawca, który był już uprzednio prawomocnie skazany za przestępstwo z art. 178 a § 1 k.k. ponownie popełnia przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości tzn. przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. należy odróżnić od sytuacji, w której sprawca skazany za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. po raz kolejny wsiada za kierownicę w stanie nietrzeźwości. W takim bowiem przypadku, działa on już w warunkach recydywy, gdyż popełnia przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. po raz drugi.

W kontekście opisanych powyżej okoliczności, stwierdzić więc należy, iż wobec nietrzeźwego kierowcy działającego w warunkach recydywy Sąd orzeknie karę bezwzględnego pozbawienie wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Skoro bowiem przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. zagrożone jest wyłącznie karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat, sprawca, który dopuszcza się tego przestępstwa po raz drugi, uprzednio poniósł albo karę bezwzględnego pozbawienia wolności, albo karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. W takiej natomiast sytuacji, tj. gdy sprawca w czasie popełnienia przestępstwa był skazany na karę pozbawienia wolności, Sąd nie może co do zasady warunkowo zawiesić orzeczoną wobec niego karę.

Muszę jednak dodać, iż nie przez przypadek posługuję się zwrotem „co do zasady”. Otóż, obowiązujące przepisy prawa, nawet w stosunku do sprawcy skazanego już uprzednio na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, dopuszczają możliwość nie orzekania wobec niego kary bezwzględnego pozbawienia wolności za popełnione ponownie przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.

Otóż art. 37 a k.k., dopuszcza możliwość orzeczenia zamiast kary pozbawienia wolności, karę grzywny bądź ograniczenia wolności. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Czy w przypadku popełnienia przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Sąd zawsze orzeka karę bezwzględnego pozbawienia wolności?

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Co może zrobić zrobić oskarżony w przypadku, gdy w trakcie toczącego się postępowania ulegnie zatarciu skazanie z art. 178a § 1 k.k.?

Niniejszy artykuł został zainspirowany następującym pytaniem jednego z czytelników:

Witam, mój problem dotyczy sprawy o ponowne prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości. Otóż zgodnie z moimi obliczeniami skazanie za poprzednie przestępstwo zatarło się kilka dni temu. Czy zmienia to w jakikolwiek sposób moją sytuację, gdy sprawa o nowe przestępstwo jest już w Sądzie? Czy można mi jeszcze zmienić zarzut z par. 4 na par. 1 178a k.k.? Jeśli tak, to czy Sąd zrobi to samodzielnie, czy muszę się o to oficjalnie zwrócić ( w jaki sposób mogę to zrobić)? Bardzo prosze o pomoc.”

Jak zostało już wskazane w artykule: Zatracie skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. w trakcie nowego postępowania karnego za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. w praktyce może pojawić się sytuacja, gdy uprzednia karalność za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. ulegnie zatarciu w toku postępowania karnego, tzn. po wpłynięciu do Sądu aktu oskarżenia o popełnienie przestępstwa z art. 178a § 4 k.k., ale przed wydaniem prawomocnego wyroku w sprawie.

Konsekwencją powyższego jest konieczność zmiany kwalifikacji prawnej czynu, z § 4 na § 1 art. 178a k.k., która stwarza dla oskarżonego korzystniejszą sytuację procesową (odpowiedzialność karna na podstawie art. 178a § 4 k.k. jest znacznie surowsza aniżeli na podstawie art. 178a § 1 k.k.)

Co do zasady, Sąd rozpoznający sprawę, powinien z urzędu badać stan faktyczny sprawy pod kątem istnienia przesłanek z art. 178 a § 4 k.k., a zatem istnienia uprzedniej karalności oskarżonego za przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości.

W praktyce, polega to na tym, że Sąd zwraca się do Krajowego Rejestru Sądowego z zapytaniem o udzielenie informacji na temat karalności oskarżonego (tj. jego Karty Karnej).

Trzeba mieć jednak przy tym na uwadze, iż co do zasady aktualizacja danych o Karcie Karnej następuje co 6 miesięcy, tj. dopiero po upływie 6 miesięcy od uzyskania informacji na temat karalności oskarżonego, Sąd zwraca się z nowym zapytaniem o karalność. Oznacza to, że Sąd może wyrokować na podstawie danych z Karty Karnej oskarżonego, przedstawionych nie wcześniej, niż na 6 miesięcy przed wydaniem wyroku.

Tymczasem w praktyce, może zdarzyć się tak, że zatarcie skazania nastąpi w niedługim czasie przed wydaniem wyroku, np. na kilka tygodni, czy dni przed wyrokowaniem.

Warto zatem, aby oskarżony lub jego obrońca monitorowali moment, w którym zatrze się skazanie za poprzednie przestępstwo prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości. W tym miejscu wskazać należy, iż jak wskazuje praktyka orzecznicza, za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Sądy orzekają karę grzywny bądź karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (rzadziej orzekana jest kara ograniczenia wolności – zazwyczaj ma to miejsce w przypadku osób bezrobotnych, wobec których orzekanie kary grzywny jest niecelowe).

W obecnym stanie prawnym, zgodnie z art. 107 § 4a k.k. zatarcie skazania na karę grzywny następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.

W myśl zaś art. 76 § 1 k.k. skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby (który wynosi od roku do 3 lat).

Należy przy tym zauważyć, że jeżeli wobec sprawcy przestępstwa orzeczono środek karny (np. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych), przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem jego wykonania .

Ponadto co istotne, jak wynika z treści art. 108 k.k. zatarcie wszystkich skazań następuje jednocześnie. Oznacza to, że jeśli w karcie karnej sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. widniałyby przestępstwa, które podlegałyby zatarciu później niż skazanie za jazdę w stanie nietrzeźwości, to zatarcie przestępstwa z art. 178a par. 1 k.k. mogłoby nastąpić dopiero po upływie terminu zatarcia pozostałych czynów.

Podsumowując – w kontekście pytania zadanego przez czytelnika – stwierdzić należy, iż oskarżony lub jego obrońca mając wiedzę na temat zatarcia skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. – w toku postępowania o przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. – powinni wystąpić do Sądu z wnioskiem o zmianę kwalifikacji prawnej zarzucanego czynu z art. 178a § 4 k.k. na art. 178a § 1 k.k. powołując się przy tym na aktualną Kartę Karną oskarżonego (uzyskaną z Krajowego Rejestru Karnego).

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz